Eş Yükselti Eğrilerinin Özellikleri ve Yeryüzü Şekillerinin Gösterilmesi

İzohips, yer şekillerini göstermek için yaygın şekilde kullanılan yöntemlerden biridir. İzohipslerden oluşan haritalara izohips veya topoğrafya haritası adı verilir.

Aşağıda izohipslerin temel özellikleri ve izohips haritalarında ana yer şekillerinin gösterimleri verilmiştir.

  • İç içe kapalı eğriler şeklindedir.
  • Aynı eğri üzerindeki bütün noktalarda yükseklik aynıdır.
  • Yükseltisi az olan bir izohips, kendisinden daha yüksek olan izohipslerin etrafını çevreler.
  • Tepeler kapalı eğriler şeklinde olup gerekli görülürse doruklar nokta şeklinde gösterilir (Görsel 1.22).
Görsel 1.22 Doruk noktası

Görsel 1.22 Doruk noktası

  • İzohipslerin seyrek geçtiği yerlerin eğimi azdır (Görsel 1.23).
Görsel 1.23 Az eğimli arazi

Görsel 1.23 Az eğimli arazi

  • Sık geçtikleri yerler dik yamaçları gösterir (Görsel: 1.24).
Görsel 1.24 Eğimli yamaç

Görsel 1.24 Eğimli yamaç

  • Deniz kıyısı daima (0) sıfır metredir.
  • İki akarsu vadisini birbirinden ayıran ve birbirine ters yönde eğimli yüzeyleri birleştiren yerlere sırt denir.Bir sırtın iki tarafında eğrilerin değeri aynıdır (Görsel 1.25).
Görsel 1.25 Sırt

Görsel 1.25 Sırt

  • Birbirini çevrelemeyen komşu iki eğrinin yüksekliği aynıdır.
  • Bir haritada ardışık izohipsler arasındaki yükselti farkı her yerde aynıdır. Buna eş aralık (eküidistans) adı verilir.
  • İzohipsler asla birbirini kesmez.
  • Eş yükselti eğrileri akarsu vadilerinde “V” şeklini alır (Görsel 1.26). “V”nin sivri ucu kaynak yönünü gösterir ve sivri ucuna doğru yükseklik artar.
Görsel 1.26 Vadi

Görsel 1.26 Vadi

  • Çanaklar, kapalı eğriler şeklinde gösterilir (Görsel 1.27). Çanaklarda yükseltinin azaldığı yöne doğru ok çizilir.
Görsel 1.27 Çanak

Görsel 1.27 Çanak

  • İki tepe arasında yüksekliğin en az olduğu yerlerdir (Görsel 1.28).
Görsel 1.28 Boyun

Görsel 1.28 Boyun

  • Akarsular tarafından derin vadilerle yarılmış etrafına göre yüksekte kalan düzlüklerdir Görsel 1.29).
Görsel 1.29 Plato

Görsel 1.29 Plato

  • Falez: Dalga aşındırması ile oluşan dik kıyılardır. Falezli kıyılarda izohipsler birbirine yaklaşır veya üst üste çizilebilir (Görsel 1.30).
Görsel 1.30 Falez

Görsel 1.30 Falez

  • Delta Ovası: Akarsuların getirdiği alüvyonların deniz ya da göl kıyısında biriktirmesi ile oluşan düzlüklerdir (Görsel 1.31).
Görsel 1.31 Delta ovası

Görsel 1.31 Delta ovası

  • Haliç: Gelgit olaylarının etkili olduğu okyanus kıyılarında akarsu ağızlarının genişlemesi ile oluşan körfezlerdir (Görsel 1.32).
Görsel 1.32 Haliçli kıyı

Görsel 1.32 Haliçli kıyı

Haliç

BİLGİ KUTUSU
Topoğrafya haritalarının en önemli özelliği olan eş yükselti eğrileri haritanın ölçeğine göre değişir. Örneğin eş yükselti eğrileri 1/25.000 ölçekli topoğrafya haritalarında her 10 m’de bir geçerken 1/100.000 ölçekli haritalarda her 25-50 m’de bir geçer.

eş yükselti eğrileri haritanın ölçeğine göre değişir

 

One Response

  1. Haritacı 29 Nisan 2020

Add Comment